Πώς να Σταματήσεις το Συναισθηματικό Φαγητό
Αναγνώρισε τι χρειάζεσαι πίσω από την παρόρμηση για φαγητό και χτίσε περισσότερες επιλογές, χωρίς ενοχές ή στέρηση.
Συγγραφέας: Georgios Gultidis

Το φαγητό δεν προσφέρει μόνο θρέψη. Συνδέεται με παρηγοριά, συντροφιά, συνήθεια και ευχαρίστηση. Το να φας επειδή είσαι στενοχωρημένος δεν σημαίνει από μόνο του ότι υπάρχει πρόβλημα. Αξίζει, όμως, να το παρατηρήσεις όταν γίνεται ο βασικός τρόπος διαχείρισης των δυσκολιών ή συνοδεύεται από έντονη δυσφορία.
Ο στόχος δεν είναι να απαγορεύσεις τη συναισθηματική πλευρά του φαγητού. Είναι να αποκτήσεις περισσότερες επιλογές και να αναγνωρίζεις τις ανάγκες σου. Η σωματική πείνα και το συναίσθημα μπορούν να συνυπάρχουν· δεν χρειάζεται να αποδείξεις ότι πεινάς «αρκετά» για να δικαιούσαι να φας.
Κύκλος
HALT: Πεινασμένος, Θυμωμένος, Μοναχικός, Κουρασμένος
Ένα δύσκολο γεγονός μπορεί να φέρει ένταση, η ένταση παρόρμηση για φαγητό και το φαγητό προσωρινή ανακούφιση. Αν ακολουθήσουν ενοχές και αυστηρή στέρηση, ο κύκλος μπορεί να συνεχιστεί. Γι’ αυτό η επίκριση δεν αποτελεί χρήσιμη λύση.
Το HALT είναι ένα απλό βοήθημα παρατήρησης: πείνα, θυμός, μοναξιά, κούραση. Δεν αποτελεί διάγνωση ούτε εξηγεί κάθε περίπτωση. Σε βοηθά να σταματήσεις για λίγο και να ρωτήσεις τι συμβαίνει, αντί να καταλήξεις αμέσως ότι σου λείπει πειθαρχία.
7 Στρατηγικές
1. HALT
Ρώτησε: «Πότε έφαγα τελευταία φορά; Τι με ενόχλησε; Χρειάζομαι επαφή ή ξεκούραση;». Αν έχεις περάσει ώρες χωρίς γεύμα, η πρακτική απάντηση μπορεί να είναι να φας. Αν παράλληλα είσαι θυμωμένος, μπορείς να φροντίσεις και αυτή την ανάγκη.
Για παράδειγμα, μετά από μια δύσκολη βάρδια μπορεί να χρειάζεσαι και φαγητό και λίγη ησυχία. Η παρατήρηση δεν είναι εξέταση που πρέπει να περάσεις. Είναι τρόπος να αποφασίσεις με περισσότερη κατανόηση.
2. Καθυστέρηση 10 λεπτών
Όταν δεν υπάρχει σαφής σωματική πείνα, δοκίμασε προαιρετικά μια σύντομη παύση. Πες: «Μπορώ να φάω, αλλά πρώτα θα δω τι χρειάζομαι». Άλλαξε δωμάτιο, πάρε λίγες ήρεμες αναπνοές ή σημείωσε τι προηγήθηκε.
Τα δέκα λεπτά δεν είναι μαγικό όριο και δεν χρειάζεται να τα μετράς αυστηρά. Αν πεινάς, μην χρησιμοποιείς την παύση για να αναβάλεις το γεύμα. Αν τελικά φας, η παρατήρηση εξακολουθεί να έχει αξία· δεν απέτυχες.
3. Νιώσε το συναίσθημα
Προσπάθησε να δώσεις όνομα σε ό,τι συμβαίνει: απογοήτευση, αγωνία, ανία, θυμός. Μια συγκεκριμένη περιγραφή είναι συχνά πιο χρήσιμη από το «νιώθω χάλια». Παρατήρησε επίσης τι σκέφτεσαι και τι θα ζητούσες από έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι.
Δεν χρειάζεται να αναλύσεις τα πάντα εκείνη τη στιγμή. Μπορείς απλώς να πεις «αυτό είναι δύσκολο». Αν η επαφή με το συναίσθημα σε κατακλύζει, στρέψε την προσοχή στο περιβάλλον σου και αναζήτησε ανθρώπινη υποστήριξη.
4. Μενού αντιμετώπισης
Φτιάξε μια μικρή λίστα εναλλακτικών ανά ανάγκη. Για μοναξιά, ένα τηλεφώνημα. Για ένταση, ένας ήπιος περίπατος. Για κούραση, λίγη ανάπαυση ή λιγότερες υποχρεώσεις. Για ανία, μια σύντομη δραστηριότητα που σου αρέσει.
Δεν έχουν όλες οι επιλογές το ίδιο αποτέλεσμα κάθε φορά. Κράτησε δύο ή τρεις εύκολα διαθέσιμες και δοκίμασέ τες χωρίς απαίτηση τελειότητας. Το φαγητό δεν γίνεται απαγορευμένο· απλώς παύει να είναι η μοναδική διαθέσιμη απάντηση.
5. Σχεδιασμός περιβάλλοντος
Η φροντίδα ξεκινά πριν από τη δύσκολη στιγμή. Προγραμμάτισε γεύματα που σε εξυπηρετούν και κράτησε εύκολες επιλογές για τις ημέρες με πίεση. Η παρατεταμένη στέρηση δεν είναι καλή βάση για ήρεμες αποφάσεις γύρω από το φαγητό.
Δημιούργησε επίσης χώρο για ένα μικρό διάλειμμα όταν επιστρέφεις σπίτι. Ακόμη και η απόφαση να καθίσεις στο τραπέζι, αντί να τρως βιαστικά μπροστά σε μια οθόνη, μπορεί να σε βοηθήσει να παρατηρείς καλύτερα την εμπειρία σου.
6. Ρίζα αιτίας
Αν το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται, κοίτα πέρα από το συγκεκριμένο τρόφιμο. Υπάρχουν υπερβολικές απαιτήσεις στη δουλειά, περιοριστικός διατροφικός κανόνας ή δυσκολία να θέτεις όρια; Μερικές φορές χρειάζεται αλλαγή συνθηκών και όχι άλλη μία τεχνική αυτοελέγχου.
Ένα σύντομο ημερολόγιο με γεγονός, συναίσθημα και ανάγκη μπορεί να βοηθήσει. Αν υπάρχουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια απώλειας ελέγχου, έντονη ντροπή ή αντισταθμιστικές συμπεριφορές, απευθύνσου σε επαγγελματία με εμπειρία στις διατροφικές διαταραχές.
7. Αυτοσυμπόνια
Μετά από μια δύσκολη στιγμή, επέστρεψε στην επόμενη συνηθισμένη πράξη φροντίδας. Μην παραλείψεις γεύματα και μην χρησιμοποιήσεις την άσκηση ως τιμωρία. Ρώτησε τι έμαθες και τι θα μπορούσε να γίνει ευκολότερο αύριο.
Η νοητική δύναμη εδώ δεν είναι να μη χρειάζεσαι παρηγοριά. Είναι να αντιμετωπίζεις τις ανάγκες σου με ειλικρίνεια. Η αυτοενδυνάμωση αρχίζει όταν η προσπάθεια γίνεται συνεργασία με τον εαυτό σου, αντί για έναν ακόμη αγώνα εναντίον του.