Στόχοι που λειτουργούν: Πέρα από τα SMART
Οι περισσότεροι στόχοι ακούγονται καλά αλλά αποτυγχάνουν στην πράξη.
Συγγραφέας: Georgios Gultidis

Πλαίσιο Διαδικασίας-Ταυτότητας-Αποτελέσματος
- Ταυτότητα – Ποιος θέλω να γίνω;
- Διαδικασία – Καθημερινές ενέργειες
- Αποτέλεσμα – Αναμενόμενα
Αντι-στόχος
"Δεν θα φάω μετά τις 8." Απλούστερο.
Αν-τότε σχέδια: 2-3x πιο αποτελεσματικά
Όταν ο σωστός στόχος δεν βρίσκει θέση στη μέρα
Ένας στόχος μπορεί να είναι συγκεκριμένος και χρονικά ορισμένος, αλλά να μην απαντά στο βασικό ερώτημα: τι θα κάνεις όταν έρθει η στιγμή της εφαρμογής; Το ζητούμενο δεν είναι να απορρίψεις το πλαίσιο SMART. Είναι να συμπληρώσεις την περιγραφή του αποτελέσματος με διαδικασία, προσωπικό νόημα και προσαρμογή στις πραγματικές συνθήκες.
Αν γράψεις μόνο «θέλω να βελτιώσω τη φυσική μου κατάσταση», έχεις μια κατεύθυνση. Για να γίνει πρακτική δέσμευση, χρειάζεται να αποφασίσεις ποια ενέργεια σου ταιριάζει, πότε χωράει και πώς θα χειριστείς μια αλλαγή προγράμματος. Η σαφήνεια δεν απαιτεί ένα άκαμπτο σχέδιο για κάθε λεπτό.
Από την ταυτότητα στην πράξη
Ταυτότητα χωρίς ταμπέλες
Η ερώτηση «ποιος θέλω να γίνω;» μπορεί να απαντηθεί με έναν τρόπο φροντίδας: «Θέλω να είμαι άνθρωπος που δίνει χώρο στην κίνηση». Δεν χρειάζεται να δηλώσεις ότι είσαι πάντα πειθαρχημένος ή ότι δεν θα δυσκολευτείς ξανά. Μια χρήσιμη ταυτότητα δίνει κατεύθυνση χωρίς να μετατρέπεται σε αυστηρό τεστ αξίας.
Διαδικασία με συγκεκριμένη αφετηρία
Σύνδεσε τη δράση με μια αναγνωρίσιμη στιγμή: «Αφού ολοκληρώσω τη δουλειά, θα αποφασίσω τη διαδρομή για τον περίπατο». Εξέτασε τι χρειάζεται πριν από αυτή τη στιγμή. Έχεις τα απαραίτητα; Υπάρχει διαθέσιμος χρόνος; Χρειάζεται συνεννόηση με κάποιον; Το σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει τις προϋποθέσεις, όχι μόνο την επιθυμητή πράξη.
Αποτέλεσμα ως κατεύθυνση
Προσδιόρισε τι θέλεις να αλλάξει, αλλά ξεχώρισε τι ελέγχεις άμεσα από όσα δεν μπορείς να ορίσεις πλήρως. Μπορείς να οργανώσεις τις ενέργειές σου και να επανεξετάζεις την εφαρμογή τους. Δεν μπορείς να απαιτήσεις από κάθε εβδομάδα την ίδια ορατή πρόοδο. Η αξιολόγηση χρειάζεται και παρατήρηση, όχι μόνο προθεσμία.
Ο αντι-στόχος χρειάζεται εναλλακτική
Το παράδειγμα «δεν θα φάω μετά τις οκτώ» δεν είναι γενικός διατροφικός κανόνας ούτε κατάλληλο για όλα τα ωράρια και όλες τις ανάγκες. Χρησιμεύει ως παράδειγμα απαγορευτικής διατύπωσης. Πριν επιλέξεις έναν αντι-στόχο, αναρωτήσου τι προσπαθείς να προστατεύσεις και αν η απαγόρευση είναι πράγματι χρήσιμη.
Αν θέλεις λιγότερο ασυνείδητο χρόνο στο κινητό το βράδυ, γράψε και τι θα κάνεις στη θέση του: θα αφήσεις τη συσκευή σε άλλο σημείο και θα διαλέξεις μια ήρεμη δραστηριότητα. Έτσι το «όχι» συνοδεύεται από εφαρμόσιμη επιλογή, αντί να αφήνει ένα κενό που πρέπει να διαχειριστείς τελευταία στιγμή.
Σχέδια «αν–τότε» με πραγματικές περιστάσεις
Γράψε: «Αν ακυρωθεί η προγραμματισμένη δραστηριότητα, τότε θα εξετάσω τη σύντομη εναλλακτική μου». Ή: «Αν προκύψει επιπλέον δουλειά, τότε θα μεταφέρω την προσωπική μου εργασία σε μια συγκεκριμένη διαθέσιμη στιγμή». Η αριθμητική σύγκριση στον αρχικό υπότιτλο δεν αποτελεί εγγύηση αποτελεσματικότητας για το δικό σου σχέδιο.
Μην προσπαθήσεις να προβλέψεις τα πάντα. Διάλεξε το εμπόδιο που εμφανίζεται συχνότερα και προετοίμασε μια απάντηση. Αν το ίδιο σχέδιο αποτυγχάνει επανειλημμένα, άλλαξε την ώρα, το μέγεθος ή την ίδια την ενέργεια.
Κλείσε με μια απόφαση για σήμερα
Γράψε σε λίγες γραμμές την ταυτότητα που θέλεις να υπηρετήσεις, την επόμενη πράξη και το συνηθέστερο εμπόδιο. Πρόσθεσε πότε θα επανεξετάσεις τη συμφωνία. Στη λογική της Μεθόδου Gultidis, η προσωπική πρόθεση χρειάζεται μια γέφυρα προς την καθημερινότητα. Δεν χρειάζεσαι περισσότερους στόχους για να ξεκινήσεις· χρειάζεσαι έναν που να ξέρεις πώς θα εφαρμόσεις.
Μια τελευταία πρακτική δοκιμή
Για να ελέγξεις το σχέδιο, φαντάσου μια συνηθισμένη Τρίτη και όχι μια ιδανική ελεύθερη ημέρα. Πού ακριβώς θα χωρέσει η ενέργεια; Τι θα αφήσεις εκτός για να υπάρχει χρόνος; Ποιος χρειάζεται να το γνωρίζει; Αν δεν μπορείς να απαντήσεις, κάνε το βήμα μικρότερο ή άλλαξε τη στιγμή εφαρμογής. Η επιθυμία δεν δημιουργεί αυτόματα διαθέσιμο χρόνο. Μια συμφωνία γίνεται πιο ειλικρινής όταν αναγνωρίζει και το κόστος της σε προσοχή, οργάνωση ή άλλες προτεραιότητες.
Γεώργιος Γκουλτίδης, Aretovio.