Σπάζοντας τον κύκλο της συναισθηματικής διατροφής
Η συναισθηματική διατροφή δεν αφορά το φαγητό. Αφορά ανεκπλήρωτες ανάγκες.
Συγγραφέας: Georgios Gultidis

Ποτέ δεν αφορούσε το φαγητό
Έφαγα μέχρι τα 197 κιλά. Αλλά δεν αφορούσε ποτέ την πείνα. Αφορούσε τον πόνο, τη μοναξιά και χρόνια ανεπεξέργαστων συναισθημάτων.
Ο βρόχος
Έναυσμα → Δυσφορία → Φαγητό → Ανακούφιση → Ενοχή → Επανάληψη
Μέθοδος HALT
Πριν φας: Πεινάω, Θυμώνω, Είμαι μόνος, ή Κουρασμένος; Μόνο η πείνα δικαιολογεί φαγητό.
Κανόνας 10 λεπτών
70% των παρορμήσεων εξαφανίζονται σε 10 λεπτά.
Συμπόνια, όχι κριτική
Η αυτοκριτική χειροτερεύει τα πράγματα. Η ντροπή τροφοδοτεί περισσότερη συναισθηματική διατροφή. Η συμπόνια σπάει τον κύκλο.
Κατανόηση χωρίς νέες απαγορεύσεις
Όταν το φαγητό συνδέεται με μια δύσκολη στιγμή, η απάντηση δεν χρειάζεται να είναι ένας αυστηρότερος κανόνας. Χρειάζεται πρώτα να δεις τι συνέβη, χωρίς να μετατρέψεις την επιλογή σε κατηγορία για τον χαρακτήρα σου. Η προσωπική αναφορά στην αρχή περιγράφει μια συγκεκριμένη διαδρομή, όχι την εμπειρία όλων των ανθρώπων.
Η συναισθηματική και η σωματική ανάγκη δεν είναι πάντα ξεχωριστές. Μπορεί να είσαι στενοχωρημένος και να πεινάς ταυτόχρονα. Επίσης, το φαγητό έχει θέση στην απόλαυση και στην κοινωνική ζωή. Δεν χρειάζεται να αποδεικνύεις ότι η πείνα σου είναι «αρκετά σωστή» για να επιτρέψεις στον εαυτό σου να φάει.
Παρατήρησε τον κύκλο με λεπτομέρεια
Τι προηγήθηκε;
Αντί για τη γενική φράση «έφαγα από άγχος», περιέγραψε την περίσταση. Είχες μια ένταση στη δουλειά; Είχες μείνει πολλές ώρες χωρίς γεύμα; Ήσουν μόνος στο σπίτι και αναζητούσες παρέα; Η περιγραφή δεν είναι δικαιολογία ούτε ανακριτική διαδικασία. Είναι ένας τρόπος να δεις ποιες ανάγκες έμειναν χωρίς ανταπόκριση.
Τι ακολούθησε;
Παρατήρησε και τον εσωτερικό διάλογο μετά το φαγητό. Η σκέψη «κατέστρεψα όλη την προσπάθεια» διαφέρει από το «αυτή η στιγμή ήταν δύσκολη». Η δεύτερη αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συνεχίσεις την ημέρα σου χωρίς τιμωρητικές αποφάσεις ή προσπάθεια να αντισταθμίσεις όσα έφαγες.
HALT ως ερώτηση, όχι ως άδεια
Το αρχικό σχήμα σε προσκαλεί να εξετάσεις πείνα, θυμό, μοναξιά και κούραση. Η διατύπωση ότι μόνο η πείνα δικαιολογεί το φαγητό είναι υπερβολικά περιοριστική και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως κανόνας. Το HALT είναι μια αφορμή παρατήρησης, όχι ένας μηχανισμός που αποφασίζει αν δικαιούσαι να φας.
Αν πεινάς, μπορείς να ανταποκριθείς στην πείνα σου. Αν νιώθεις μόνος, μπορείς παράλληλα να αναζητήσεις επικοινωνία. Αν είσαι κουρασμένος, σκέψου τι μπορεί να απλοποιηθεί στο πρόγραμμά σου. Δεν χρειάζεται να επιλέξεις μία και μοναδική εξήγηση ή να λύσεις όλα τα συναισθήματά σου πριν από το επόμενο γεύμα.
Μια προαιρετική παύση
Ο κανόνας των δέκα λεπτών μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως χρόνος για να ακούσεις την ανάγκη σου, όχι ως υποχρεωτική αναβολή του φαγητού. Ο αριθμητικός ισχυρισμός που προηγείται δεν αποτελεί εγγύηση ότι μια δική σου παρόρμηση θα περάσει ούτε κριτήριο επιτυχίας της προσπάθειας.
Αν επιλέξεις μια παύση, ρώτησε: «Τι θα με βοηθούσε τώρα, πέρα από ή μαζί με το φαγητό;». Ίσως θέλεις ένα τηλεφώνημα, λίγη ησυχία ή να απομακρυνθείς από μια έντονη συζήτηση. Αν εξακολουθείς να θέλεις να φας, αυτό δεν σημαίνει ότι απέτυχες στην άσκηση.
Στήριξη χωρίς αυτοτιμωρία
Μια σύντομη καταγραφή μπορεί να περιλαμβάνει το γεγονός, το συναίσθημα και την ανάγκη, χωρίς υποχρεωτική μέτρηση ή βαθμολογία. Αν η καταγραφή αυξάνει την ενοχή ή γίνεται εμμονική, δεν χρειάζεται να επιμείνεις σε αυτήν. Η φροντίδα δεν ταυτίζεται με τη συνεχή παρακολούθηση.
Αν βιώνεις επαναλαμβανόμενη απώλεια ελέγχου, έντονη δυσφορία ή τιμωρητική συμπεριφορά γύρω από το φαγητό, αναζήτησε υποστήριξη από κατάλληλο επαγγελματία υγείας. Ούτε ένα άρθρο ούτε το Aretovio αντικαθιστούν εξατομικευμένη αξιολόγηση. Το επόμενο βήμα δεν χρειάζεται να είναι περισσότερη αυστηρότητα. Μπορεί να είναι μια πιο ακριβής ερώτηση και η απόφαση να μη μείνεις μόνος με τη δυσκολία.
Μια τελευταία πρακτική δοκιμή
Αν θελήσεις να μιλήσεις σε κάποιον δικό σου, μπορείς να ζητήσεις κάτι συγκεκριμένο: να σε ακούσει χωρίς σχόλια για το βάρος ή χωρίς συμβουλές απαγόρευσης τροφίμων. Δεν είναι απαραίτητο να μοιραστείς λεπτομέρειες που δεν θέλεις. Εσύ επιλέγεις πόσο θα πεις και τι είδους παρουσία θα σου ήταν χρήσιμη εκείνη τη στιγμή.
Γεώργιος Γκουλτίδης, ιδρυτής του Aretovio.